Journal of Childhood Health and Education

fa تحلیل چند سطحی عوامل فردی و اجتماعی تبیین کننده علاقه اجتماعی در نوجوانان اقوام ایرانی Multilevel Analysis Of Individual And Social Factors As Explainers Of social Interests Among Different Iranian Ethnic Groups تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل چندسطحی عوامل فردی و اجتماعی تبیین‌کننده علاقه اجتماعی در میان نوجوانان اقوام ایرانی (فارس، کُرد و ترک) انجام شد. در این مطالعه تلاش شد نقش متغیرهای فردی شامل سبک‌های فرزندپروری، خودکارآمدی و نیازهای بنیادین روان‌شناختی و همچنین متغیرهای سطح دوم شامل شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها (امید به زندگی، آموزش و درآمد سرانه) در پیش‌بینی علاقه اجتماعی بررسی شود. روش پژوهش: روش تحقیق از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی چندسطحی بود. جامعه آماری در سطح اول شامل نوجوانان ۱۵ تا ۱۷ ساله اقوام فارس، ترک و کُرد از شهرهای تبریز، سنندج و تهران بود که ۵۹۲ نفر به شیوه نمونه‌گیری نمونه‌گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله انتخاب شدند. در سطح دوم، داده‌های مربوط به شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها از سازمان آمار ایران استخراج شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه سبک فرزندپروری شفر (1965)، خودکارآمدی شرر و همکاران (1982)، نیازهای بنیادین روان‌شناختی گاردیا، دسی و رایان (2000) و اطلاعات رسمی آماری کشور بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS، JASP و  Amosانجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد خودکارآمدی اثر معناداری بر علاقه اجتماعی ندارد، اما سبک‌های فرزندپروری با اطمینان ۹۹ درصد به‌طور معناداری علاقه اجتماعی را پیش‌بینی می‌کنند. نیازهای بنیادین روان‌شناختی نیز در آستانه معناداری قرار گرفت. در سطح دوم، تفاوت اقوام (بر اساس شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها) اثر معناداری بر علاقه اجتماعی داشت. در تحلیل اثرات تعاملی، تعامل خودکارآمدی و شاخص توسعه انسانی استان و همچنین تعامل سبک‌های فرزندپروری و شاخص توسعه انسانی معنادار بود؛ در حالی که تعامل نیازهای بنیادین روان‌شناختی و شاخص توسعه انسانی معنادار نشد. مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند که علاقه اجتماعی در نوجوانان ایرانی تحت تأثیر هم‌زمان عوامل فردی و اجتماعی قرار دارد که این امر بیانگر ماهیت فرافرهنگی می باشد. سبک‌های فرزندپروری مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده فردی بوده و شاخص‌های توسعه انسانی نیز در سطح اجتماعی در تبیین علاقه اجتماعی میان اقوام نقش داشت که حاکی از راهبردی مؤثر برای ارتقای سلامت روان، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی در سطح فردی و جمعی است که این نتایج اهمیت رویکرد چندسطحی را در تحلیل رفتارهای اجتماعی نوجوانان تأیید می‌کند.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: The present study aimed to conduct a multilevel analysis of individual and social factors explaining social interest among adolescents from various Iranian ethnic groups (Fars, Kurd, and Turk). This research examined the role of individual-level variables—including parenting styles, self-efficacy, and basic psychological needs—as well as second-level variables, including provincial human development indicators (life expectancy, education, and per capita income) in predicting social interest. Methods: The study employed a correlational design using multilevel modeling. The level-one population consisted of adolescents aged 15 to 17 from the Fars, Turk, and Kurd ethnic groups from Tabriz, Tehran and Sanandaj citeis, and a sample of 592 individuals was selected through convenience sampling. Level-two data related to human development indicators were obtained from the Iranian Statistical Organization. Research instruments included Schaefer’s Parenting Style Questionnaire (1965), Sherer et al.’s Self-Efficacy Scale (1982), and the Basic Psychological Needs Scale by Guardia, Deci & Ryan (2000), along with official national statistics. Data analyses were conducted using SPSS, JASP, and Amos softwares. Results: Findings showed that self-efficacy did not have a significant effect on social interest, whereas parenting styles significantly predicted social interest with 99% confidence. Basic psychological needs were marginally significant. At the second level, ethnic differences (based on provincial human development indicators) significantly affected social interest. Regarding interaction effects, the interaction between self-efficacy and human development index, as well as the interaction between parenting styles and human development index, were significant; however, the interaction between basic psychological needs and human development index was not significant. The final model demonstrated good fit across all three ethnic groups. Discussion: The findings indicated that social interest among Iranian adolescents is simultaneously influenced by both individual and social factors, reflecting its cross‑cultural nature. Parenting styles emerged as the most important individual predictor, while human development indicators played a significant role at the societal level in explaining social interest among ethnic groups. These results suggest an effective strategy for enhancing mental health, social cohesion, and social capital at both the individual and collective levels. Overall, the findings confirm the importance of a multilevel approach in analyzing adolescents’ social behaviors.</div> اقوام ایرانی, عوامل فردی, عوامل اجتماعی, علاقه اجتماعی Individual factors, Iranian ethnic groups, social factors, social interest 0 0 http://jeche.ir/browse.php?a_code=A-10-452-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Azizi ندا عزیزی neda.azizi7008@iau.ac.ir 10031947532846004901 0009-0004-6387-8651 No Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ahmad Baseri احمد باصری Ahmadbas@gmail.com 10031947532846004902 10031947532846004902 Yes Department of Educational Psychology, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روانشناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Khadijeh Abu al-Maali al-Husseini خدیجه ابوالمعالی الحسینی Kh.abolmaali@iau.ac.ir 10031947532846004903 10031947532846004903 No Department of Psychology, Faculty of Social and Cultural Sciences, Imam Hussein University, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی فرهنگی، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران