دوره 7، شماره 2 - ( دوره 7، شماره 2- در حال انتشار 1405 )
جلد 7 شماره 2 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
چکیده: (415 مشاهده)
زمینه وهدف: اختلال ریاضی نوعی ناتوانی پایدار در درک و کاربرد مفاهیم عددی است که می‌تواند به افت عملکرد تحصیلی منجر شود. با توجه به اهمیت ارتقای یادگیری ریاضی، پژوهش حاضر با هدف مرور نقادانه پژوهش‌های آزمایشی داخلی در زمینه بهبود عملکرد ریاضی دانش‌آموزان دارای اختلال ریاضی انجام شد.
روش پژوهش: این پژوهش یک مرور نظام‌مند با رویکرد انتقادی است. به‌منظور گردآوری مستندات پژوهشی کلیدواژه‌های «اختلال ریاضی»، «ناتوانی یادگیری ریاضی» و «عملکرد ریاضی» در پایگاه‌های اطلاعاتی جهاد دانشگاهی، گوگل اسکالر و نورمگز جست‌وجو شد. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، 40 پژوهش انجام‌شده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ که شرکت‌کنندگان آن‌ها به‌طور مشخص دارای اختلال ریاضی بودند انتخاب و از نظر ویژگی‌های روش‌شناختی، نوع مداخله، ابزارهای اندازه‌گیری و نحوه گزارش یافته‌ها به‌صورت نقادانه بررسی شدند.
.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد ۹۶ درصد مطالعات از طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده کرده‌اند و اثربخشی مداخلات در اغلب موارد معنادار گزارش شده است؛ بااین‌حال، تنها ۲۳ درصد پژوهش‌ها دوره پیگیری داشتند. محدودیت‌های رایج شامل نمونه‌گیری غیرتصادفی، گزارش ناقص ویژگی‌های شرکت‌کنندگان (جنسیت و پایه تحصیلی) و فقدان کنترل‌هایی مانند همتاسازی بود. تنها ۱۲ درصد مطالعات روایی محتوای مداخلات را بررسی کرده بودند، درحالی‌که ۷۸ درصد روایی و ۹۲ درصد پایایی ابزارها را گزارش کردند. آزمون ریاضی ایران کی‌مت (۱۳۸۱) با استفاده در ۳۶ درصد مطالعات، پرکاربردترین ابزار بود و ۷۵ درصد پژوهش‌ها اندازه اثر را گزارش کرده بودند
نتیجه‌گیری: نتایج بر ضرورت بازنگری در طراحی، اجرا و گزارش پژوهش‌های مداخله‌ای این حوزه تأکید دارد. پژوهش‌های آینده با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری معتبر، ابزارهای دقیق‌تر و استانداردهای گزارش‌گری علمی، ضمن رعایت کامل اصول اخلاق پژوهش، زمینه افزایش قابلیت تعمیم و کاربست یافته‌ها در نظام آموزشی را فراهم کنند.
روش پژوهش: این پژوهش یک مرور نظام‌مند با رویکرد انتقادی است. به‌منظور گردآوری مستندات پژوهشی کلیدواژه‌های «اختلال ریاضی»، «ناتوانی یادگیری ریاضی» و «عملکرد ریاضی» در پایگاه‌های اطلاعاتی جهاد دانشگاهی، گوگل اسکالر و نورمگز جست‌وجو شد. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، 40 پژوهش انجام‌شده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ که شرکت‌کنندگان آن‌ها به‌طور مشخص دارای اختلال ریاضی بودند انتخاب و از نظر ویژگی‌های روش‌شناختی، نوع مداخله، ابزارهای اندازه‌گیری و نحوه گزارش یافته‌ها به‌صورت نقادانه بررسی شدند.
.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد ۹۶ درصد مطالعات از طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده کرده‌اند و اثربخشی مداخلات در اغلب موارد معنادار گزارش شده است؛ بااین‌حال، تنها ۲۳ درصد پژوهش‌ها دوره پیگیری داشتند. محدودیت‌های رایج شامل نمونه‌گیری غیرتصادفی، گزارش ناقص ویژگی‌های شرکت‌کنندگان (جنسیت و پایه تحصیلی) و فقدان کنترل‌هایی مانند همتاسازی بود. تنها ۱۲ درصد مطالعات روایی محتوای مداخلات را بررسی کرده بودند، درحالی‌که ۷۸ درصد روایی و ۹۲ درصد پایایی ابزارها را گزارش کردند. آزمون ریاضی ایران کی‌مت (۱۳۸۱) با استفاده در ۳۶ درصد مطالعات، پرکاربردترین ابزار بود و ۷۵ درصد پژوهش‌ها اندازه اثر را گزارش کرده بودند
نتیجه‌گیری: نتایج بر ضرورت بازنگری در طراحی، اجرا و گزارش پژوهش‌های مداخله‌ای این حوزه تأکید دارد. پژوهش‌های آینده با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری معتبر، ابزارهای دقیق‌تر و استانداردهای گزارش‌گری علمی، ضمن رعایت کامل اصول اخلاق پژوهش، زمینه افزایش قابلیت تعمیم و کاربست یافته‌ها در نظام آموزشی را فراهم کنند.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |