fa پدیدارشناسی تجربه زیسته فرزندان دارای والدینِ با اختلال افسردگی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>زمینه‭ ‬و‭ ‬هدف</b>‭ ‬افسردگی‭ ‬صرف‌نظر‭ ‬از‭ ‬تأثیرات‭ ‬فردی،‭ ‬پیامدهای‭ ‬گسترده‌ای‭ ‬بر‭ ‬ساختار‭ ‬خانواده‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬به‌ویژه‭ ‬فرزندان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬آسیب‌های‭ ‬روانی،‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬هیجانی‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهد. این‭ ‬اختلال‭ ‬می‌تواند‭ ‬موجب‭ ‬تضعیف‭ ‬پویایی‭ ‬خانواده‭ ‬و‭ ‬اختلال‭ ‬در‭ ‬کیفیت‭ ‬روابط‭ ‬میان‌فردی‭ ‬شود. مطالعه‭ ‬حاضر‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬بررسی‭ ‬تجربه‭ ‬زیسته‭ ‬فرزندان‭ ‬نوجوان‭ ‬والدین‭ ‬مبتلا‭ ‬به‭ ‬اختلال‭ ‬افسردگی‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬طریق،‭ ‬ابعاد‭ ‬مختلف‭ ‬تأثیرات‭ ‬روان‌شناختی‭ ‬و‭ ‬رفتاری‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬بر‭ ‬فرزندان‭ ‬درک‭ ‬شود‭.‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>روش‭ ‬پژوهش</b>‭ ‬مطالعه‭ ‬حاضر‭ ‬با‭ ‬رویکردی‭ ‬کیفی‭ ‬و‭ ‬مبتنی‭ ‬بر‭ ‬روش‭ ‬پدیدارشناسی‭ ‬توصیفی‭ ‬انجام‭ ‬شد،‭ ‬چراکه‭ ‬هدف‭ ‬آن‭ ‬تمرکز‭ ‬بر‭ ‬درک‭ ‬عمیق‭ ‬از‭ ‬تجربه‭ ‬زیسته‭ ‬فرزندان‭ ‬در‭ ‬مواجهه‭ ‬با‭ ‬والد‭ ‬مبتلا‭ ‬به‭ ‬اختلال‭ ‬افسردگی‭ ‬بود. شرکت‌کنندگان‭ ‬این‭ ‬پژوهش‭ ‬شامل‭ ‬12‭ ‬نفر‭ ‬از‭ ‬فرزندان‭ ‬12‭ ‬تا‭ ‬17‭ ‬ساله‭ ‬والدین‭ ‬مبتلا‭ ‬به‭ ‬افسردگی‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬مراجعان‭ ‬مراکز‭ ‬بهداشت‭ ‬و‭ ‬درمان (بخش‭ ‬مشاوره‭(‬ شهر‭ ‬مهاباد‭ ‬و‭ ‬به‌صورت‭ ‬داوطلبانه‭ ‬انتخاب‭ ‬شدند. معیار‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬مطالعه،‭ ‬داشتن‭ ‬حداقل‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬والدین‭ ‬با‭ ‬تشخیص‭ ‬بالینی‭ ‬افسردگی‭ ‬بود.‭ ‬داده‌های‭ ‬گردآوری‌شده‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬مصاحبه‌های‭ ‬نیمه‌ساختار‌یافته،‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬رویکرد‭ ‬تحلیل‭ ‬هفت‌مرحله‌ای‭ ‬کلایزی‭ ‬مورد‭ ‬تجزیه‌وتحلیل‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭.‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>یافته‌ها</b>‭ ‬در‭ ‬فرایند‭ ‬تحلیل‭ ‬داده‌ها،‭ ‬پنج‭ ‬مضمون‭ ‬اصلی‭ ‬از‭ ‬مصاحبه‭ ‬با‭ ‬شرکت‌کنندگان‭ ‬استخراج‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬عبارت‌اند‭ ‬از:‭ ‬فضای‭ ‬زندگی،‭ ‬تأثیر‭ ‬افسردگی‭ ‬والد‭ ‬بر‭ ‬جنبه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬زندگی‭ ‬فرزند،‭ ‬واکنش‌های‭ ‬فردی‭ ‬به‭ ‬وضعیت‭ ‬والد‭ ‬افسرده،‭ ‬کمبود‭ ‬مهارت‌های‭ ‬زندگی‭ ‬و‭ ‬پیامدهای‭ ‬روان‌شناختی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬افسردگی‭ ‬والد‭ ‬بر‭ ‬فرزند‭.‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>نتیجه‌گیری</b>‭ ‬تجربه‭ ‬زیسته‭ ‬فرزندان‭ ‬والدین‭ ‬مبتلا‭ ‬به‭ ‬افسردگی‭ ‬سرشار‭ ‬از‭ ‬چالش‌های‭ ‬عاطفی،‭ ‬ارتباطی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬رشد‭ ‬روانی‭ ‬و‭ ‬کیفیت‭ ‬زندگی‭ ‬آن‌ها‭ ‬اثرگذار‭ ‬است. شناخت‭ ‬این‭ ‬تجارب‭ ‬می‌تواند‭ ‬مبنایی‭ ‬برای‭ ‬طراحی‭ ‬مداخلات‭ ‬حمایتی‭ ‬و‭ ‬پیشگیرانه‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬نیازهای‭ ‬واقعی‭ ‬این‭ ‬کودکان‭ ‬فراهم‭ ‬آورد.‭ ‬چنین‭ ‬رویکردی،‭ ‬ضمن‭ ‬کاهش‭ ‬پیامدهای‭ ‬منفی‭ ‬افسردگی‭ ‬والدین،‭ ‬به‭ ‬ارتقای‭ ‬سلامت‭ ‬روانی‭ ‬خانواده‭ ‬نیز‭ ‬کمک‭ ‬می‌کند‭.‬</span></span></span></p> <div><div class="msocomtxt" id="_com_1" language="JavaScript" on=""></div></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and Aim</strong> Parental epression, regardless of its individual effects can negativily affect the family functioning and exposes children to psychological, social, and emotional problems. The present study aimed to explore the lived experiences of Iranian adolescents having a parent with depressive disorder.<br> <strong>Research Methods</strong> This is a qualitative study based on descriptive phenomenology. Participants were 12 adolescents aged 12 to 17 years, whose parents had been clinically diagnosed with depression, referred to local health and counseling centers in Mahabad, Iran, in 2024. Data were collected through semistructured interviews and analyzed using Colaizzi&rsquo;s seven-step method.<br> <strong>Results </strong>Based on the data analysis, five main themes were extracted: living environment (confusion, anger/aggression, loneliness, and communication difficulties), impact of parental depression on aspects of life (feeling guilty, caregiving/support, and learned helplessness), reactions to parental depression (empathy, encouragement, stress/worry, and disappointment), lack of life skills (low self-esteem, poor assertiveness, and indecisiveness), and psychological consequences of parental depression (fear, low mood, and social isolation).<br> <strong>Discussion </strong>Iranian adolescents having a parent with depression are exposed to emotional, relational, and social challenges that affect their psychological health and quality of life. Understanding their experiences can help in designing supportive and preventive interventions tailored to their real needs.</span></span></span></div> افسردگی, والدین, تجربه زیسته, پدیدارشناسی, فرزندان Depression, Parents, Lived experience, Phenomenology, Children 406 423 http://jeche.ir/browse.php?a_code=A-10-352-2&slc_lang=fa&sid=1 masoud baghbani مسعود باغبانی m.baghbani711@yahoo.com 10031947532846004823 0009-0006-7584-4891 Yes Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. javad mesrabadi جواد مصرآبادی mesrabdi@gmail.com 10031947532846004824 10031947532846004824 No Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.