fa مقایسه اثربخشی رویکرد هیجان مدار و طرح واره درمانی بر اختلال پس از سانحه، ترومای پیچیده و افکار خودکشی در نوجوانان آسیب دیده تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>زمینه‭ ‬و‭ ‬هدف</b>‭ ‬مشکلات‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬حیطه‭ ‬افکار‭ ‬و‭ ‬رفتار‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬روحی‭ ‬که‭ ‬اکثر‭ ‬آنان‭ ‬در‭ ‬زندگی‭ ‬روزمره‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬روبه‌رو‭ ‬هستند،‭ ‬لزوم‭ ‬پژوهش‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬حیطه‭ ‬را‭ ‬روشن‭ ‬می‌کند.‭ ‬هدف‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬پژوهش‭ ‬مقایسه‭ ‬اثربخشی‭ ‬رویکرد‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬طرح‌واره‌درمانی‭ ‬بر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬ازسانحه،‭ ‬ترومای‌پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکارخودکشی‭ ‬در‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬بود‭.‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>روش‭ ‬پژوهش</b>‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مطالعه‭ ‬نیمه‌آزمایشی‭ ‬تعداد60‭ ‬ نوجوانان‭ ‬آزاردیده‭ ‬جنسی‭ ‬از‭ ‬شهرهای‭ ‬تهران،‭ ‬تبریز‭ ‬و‭ ‬ایلام‭ ‬به‭ ‬روش‭ ‬نمونه‌گیری‭ ‬هدفمند‭ ‬انتخاب‭ ‬و‭ ‬به‌صورت‭ ‬تصادفی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬گروه‭ ‬مداخله‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬جایگزین‭ ‬شدند.‭ ‬برای‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬داده‌ها‭ ‬از‭ ‬پرسش‌نامه‭ ‬ترومای‭ ‬دوره‭ ‬کودکی،‭ ‬فرم‭ ‬مصاحبه‭ ‬اختلالات‭ ‬شخصیت‭ ‬و‭ ‬پرسش‌نامه‭ ‬خودکشی‭ ‬استفاده‌شد.‭ ‬جلسات‭ ‬مداخله‭ ‬گروه‭ ‬طرح‌واره‌درمانی‭ ‬و‭ ‬جلسات‭ ‬درمانی‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬برای‭ ‬گروه‌های‭ ‬آزمایش‭ ‬اجرا‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬گروه‌کنترل‭ ‬در‭ ‬لیست‭ ‬انتظار‭ ‬قرار‭ ‬گرفت.‭ ‬برای‭ ‬تحلیل‭ ‬داده‌های‭ ‬پژوهش‭ ‬از‭ ‬نرم‌افزارSPSS ‭ ‬نسخه‭ ‬26‭ ‬و‭ ‬تحلیل‭ ‬کوواریانس،‭ ‬واریانس‭ ‬و‭ ‬آزمون‭ ‬تی‭ ‬مستقل‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭.‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>یافته‌ها</b>‭ ‬نتایج‭ ‬حاکی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬بین‭ ‬مداخله‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬طرح‌واره‭ ‬درمانی‭ ‬و‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬در‭ ‬پس‌آزمون‭ ‬متغیر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬تفاوت‭ ‬معنی‌داری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬اندازه‭ ‬اثر‭ ‬برای‭ ‬متغیر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬گروه‭ ‬مداخله‭ ‬اول‭ ‬و‭ ‬دوم‭ ‬و‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬85/‬1،‭ ‬55‭/‬3‭ ‬و‭ ‬66‭/‬6‭ ‬درصد‭ ‬است‭. ‬</span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>نتیجه‌گیری</b>‭ ‬نتایج‭ ‬مطالعه‭ ‬حاضر‭ ‬نشان‭ ‬داد‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬ابتدا‭ ‬رویکرد‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬طرح‌واره‭ ‬درمانی‭ ‬بر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬در‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬‌مؤثر‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬می‌توان‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬به‌عنوان‭ ‬روشی‭ ‬مؤثر‭ ‬بهره‭ ‬‌برد‭.‬</span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and Aim</strong> The behavioral and mental problems of sexually abused adolescents highlight the need for more attention to them. This study aimed to compare the effectiveness of emotion-focused individual therapy (EFIT) and schema therapy (ST) on posttraumatic stress disorder (PTSD), complex trauma, and suicidal ideation in sexually abused adolescents in Iran.<br> <strong>Research Methods</strong> In this quasi-experimental study, 60 sexually abused adolescents from Tehran, Tabriz, and Ilam cities of Iran were selected via purposive sampling and randomly assigned to two intervention groups (EFIT and ST) and one control group. The childhood trauma questionnaire, the Mississippi scale for combat-related PTSD , and the adolescent suicidal ideation questionnaire were used to collect data. The EFIT group received ten 90-min sessions based on an emotion-focused therapy based on individual approach. The ST group received ten 90-minute sessions of ST based on Yang&#39;s model. The control group was placed on a waiting list. ANCOVA, ANOVA, and independent t-test were used to analyze the data in SPSS v.26 software.<br> <strong>Results </strong>There was a significant difference among the EFIT, ST, and control groups in post-test scores of PTSD (F=307.77, P<0.001), complex trauma (F=66.88, P<0.001), and suicidal ideation (F=107.53, P<0.001). Effect sizes for these variables were 85.1%, 55.3%, and 66.6%, respectively, demonstrating strong intervention effects. No significant difference was found between EFIT and ST groups in reducing complex trauma or suicidal ideation; however, EFIT demonstrated a superior impact on PTSD symptoms (P<0.001).<br> <strong>Discussion </strong>Both EFIT and ST are effective in reducing PTSD, complex trauma, and suicidal ideation in sexually abused adolescents; however, EFIT is more effective than ST in alleviating PTSD.</span></span></span></div> اختلال پس از سانحه, افکار خودکشی, ترومای پیچیده, رویکرد هیجان مدار, طرح واره درمانی, نوجوانان آسیب دیده جنسی Emotion-focused therapy, Schema Therapy, Post-traumatic Disorder, Complex Trauma, Suicidal ideation, Sexual abuse, Adolescents 492 509 http://jeche.ir/browse.php?a_code=A-10-394-1&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Karami خدیجه کرمی khakarami@gmail.com 10031947532846004803 0009-0001-5895-972x No Department of Clinical Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran. گروه روانشناسی بالینی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. Masoumeh Emami معصومه امامی emami20@gmail.com 10031947532846004804 10031947532846004804 No Department of Psychology of Assessment and Measurement, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی سنجش و اندازه گیری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Fahimeh Noorafkan فهیمه نورافکن ffnoor@gmail.com 10031947532846004805 10031947532846004805 No Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. گروه روان شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Masoumeh Pouraghaei Dizji معصومه پورآقایی دیزجی mas.di@gmail.com 10031947532846004806 0009-0001-5477-9836 No Department of Clinical Psychology, Research Sciences Branch, Islamic Azad University, Azerbaijan, Iran. گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم تحقیقات، دانشگا ه آزاد اسلامی، آذربایجان شرقی، ایران. ali arab علی عرب aliarab@edpsy.usb.ac.ir 10031947532846004807 0001-0000-0000-0000 Yes Department of Psychology, Faculty of Social Sciences and Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Niloufar Gholamipour نیلوفر غلامی پور nngholami@gmail.com 10031947532846004808 0009-0009-4644-4356 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.