en بررسی اختلالات در ساختارهای دستوری فارسی در کودکان مبتلا به اتیسم در مقایسه با همتایان سنی با رشد معمول تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><strong>زمینه و هدف</strong> پژوهش حاضر با هدف بررسی درک و تولید ساختارهای دستوری زبان فارسی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم در مقایسه با کودکان با رشد معمول انجام شده است. اگرچه نقص‌های کاربردشناختی از ویژگی‌های شناخته‌شده اتیسم هستند، توانایی‌های دستوری، به‌ویژه در زبان فارسی، کمتر مورد بررسی قرار گرفته‌اند.<br> <strong>روش پژوهش</strong> این پژوهش با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی از نوع گروه آزمون-کنترل انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل۸۰ کودک ۳ تا ۷ ساله در تبریز بودند (۴۰ کودک مبتلا به اختلال طیف اتیسم و ۴۰ کودک با رشد معمول برای ارزیابی درک و بیان ساختارهای دستوری فارسی از آزمون آفازی دوزبانه پارادیس و لیبین (۱۹۸۷) استفاده شد و پاسخ‌ها از طریق پرسش‌نامه درک دستور زبان دوروثی بیشاپ (۱۹۸۳) ثبت گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار اس SPSS تحلیل شدند &nbsp;و تفاوت‌های بین گروه‌ها در ساختارهای مختلف دستوری بررسی گردید.<br> <strong>یافته‌ها </strong>کودکان مبتلا به اتیسم در مقایسه با کودکان با رشد معمول، عملکرد به‌طور معناداری پایین‌تری در درک و تولید ساختارهای دستوری زبان فارسی نشان دادند (میانگین نمره: 20/96 در مقابل60/04). این دشواری‌ها به‌ویژه در ساختارهای نحوی پیچیده مانند جملات مجهول، بازتابی و وابسته بیشتر مشاهده شد. این نقص‌ها به‌طور مشابه در هر دو حوزه درکی و بیانی مشاهده گردید.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong> یافته‌ها نشان‌دهنده وجود نقص قابل توجه در توانایی‌های دستوری کودکان فارسی‌زبان مبتلا به اختلال طیف اتیسم است. این نتایج بر اهمیت شناسایی زودهنگام و طراحی مداخلات مبتنی بر دستور زبان برای حمایت از رشد زبانی و بهبود پیامدهای ارتباطی و آموزشی در این کودکان تأکید می‌کند.</span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><div id="ftn1"></div></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim</strong> This study examined the comprehension and production of Persian grammatical structures in children with Autism Spectrum Disorder (ASD) compared to typically developing peers. Although pragmatic impairments are well documented in autism, grammatical abilities, particularly in Persian, have received limited attention.<br> <strong>Research Methods</strong> A quasi-experimental test&ndash;control design was employed. Participants included 80 children aged 3&ndash;7 years in Tabriz, Iran (40 children with ASD and 40 typically developing children). Grammatical comprehension and production were assessed using the Persian version of the Bilingual Aphasia Test and the Test for Reception of Grammar. Data were analyzed using SPSS, and group differences were examined across multiple grammatical structures.<br> <strong>Results </strong>Children with ASD demonstrated significantly lower performance in both comprehension and production of Persian grammatical structures compared to typically developing children (mean score: 20.96 vs. 60.04). Difficulties were particularly evident in complex syntactic structures, including passive, reflexive, and relative constructions. The deficits were observed consistently across receptive and expressive domains.<br> <strong>Conclusion </strong>The findings indicate substantial grammatical impairments in Persian-speaking children with ASD. These results highlight the importance of early identification and grammar-focused interventions to support language development and improve communicative and educational outcomes in this population.<br> &nbsp;</div> اختلال طیف اتیسم, نظریه ذهن, صرف شناسی, ساختارهای نحوی Autism spectrum disorder, Theory of mind, Morphosyntax, Syntactic structures 658 673 http://jeche.ir/browse.php?a_code=A-10-435-1&slc_lang=en&sid=1 Arezou Firouzi آرزو فیروزی ar.firouzi@iau.ac.ir 10031947532846005038 0009-0007-6421-9940 No Department of Linguistics, Ah.C., Islamic Azad University, Ahar, Iran. گروه زبان‌شناسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. Hanieh Davatgari Asl هانیه دواتگری اصل haniehdavatgariasl@iau.ac.ir 10031947532846005039 10031947532846005039 Yes Department of English Language Teaching, Ah.C., Islamic Azad University, Ahar, Iran. گروه آموزش زبان انگلیسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. Jafar Masumi جعفر معصومی msumij@tbzmed.ac.ir 10031947532846005040 10031947532846005040 No Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه گفتار درمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Nader Assadi نادر اسدی naderassadi@iau.ac.ir 10031947532846005041 10031947532846005041 No Department of English Language Teaching, Ah.C., Islamic Azad University, Ahar, Iran. گروه آموزش زبان انگلیسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.