fa تحلیل چند سطحی عوامل فردی و اجتماعی تبیین‌کننده علاقه اجتماعی در نوجوانان اقوام ایرانی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف </strong>پژوهش حاضر با هدف تحلیل چندسطحی عوامل فردی و اجتماعی تبیین‌کننده علاقه اجتماعی در میان نوجوانان اقوام ایرانی (فارس، کُرد و ترک) انجام شد. در این مطالعه تلاش شد نقش متغیرهای فردی شامل سبک‌های فرزندپروری، خودکارآمدی و نیازهای بنیادین روان‌شناختی و همچنین متغیرهای سطح دوم شامل شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها (امید به زندگی، آموزش و درآمد سرانه) در پیش‌بینی علاقه اجتماعی بررسی شود.<br> <strong>روش پژوهش</strong> روش تحقیق از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی چندسطحی بود. جامعه آماری در سطح اول شامل نوجوانان ۱۵ تا ۱۷ ساله اقوام فارس، ترک و کُرد از شهرهای تبریز، سنندج و تهران بود که ۵۹۲ نفر به شیوه نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ایی انتخاب شدند. در سطح دوم، داده‌های مربوط به شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها از مرکز آمار ایران استخراج شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه سبک فرزندپروری شفر (1965)، خودکارآمدی شرر و همکاران (1982)، نیازهای بنیادین روان‌شناختی گاردیا و همکاران (2000) و اطلاعات رسمی آماری کشور بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از ﻧﺮم‌اﻓﺰارﻫﺎی SPSS نسخه 23، JASP نسخه 0.96.0 و AMOS نسخه 24 انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها </strong>نتایج نشان داد خودکارآمدی اثر معناداری بر علاقه اجتماعی ندارد، اما سبک‌های فرزندپروری با اطمینان ۹۹ درصد به‌طور معناداری علاقه اجتماعی را پیش‌بینی می‌کنند. نیازهای بنیادین روان‌شناختی نیز در آستانه معناداری قرار گرفت. در سطح دوم، تفاوت اقوام (براساس شاخص‌های توسعه انسانی استان‌ها) اثر معناداری بر علاقه اجتماعی داشت. در تحلیل اثرات تعاملی، تعامل خودکارآمدی و شاخص توسعه انسانی استان و همچنین تعامل سبک‌های فرزندپروری و شاخص توسعه انسانی معنادار بود، درحالی‌که تعامل نیازهای بنیادین روان‌شناختی و شاخص توسعه انسانی معنادار نشد. مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong> مطابق یافته‌ها، علاقه اجتماعی در نوجوانان ایرانی تحت تأثیر هم‌زمان عوامل فردی و اجتماعی قرار دارد که این امر بیانگر ماهیت فرافرهنگی می‌باشد. سبک‌های فرزندپروری مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده فردی بوده و شاخص‌های توسعه انسانی نیز در سطح اجتماعی در تبیین علاقه اجتماعی میان اقوام نقش داشت که حاکی از راهبردی مؤثر برای ارتقای سلامت روان، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی در سطح فردی و جمعی است که این نتایج اهمیت رویکرد چندسطحی را در تحلیل رفتارهای اجتماعی نوجوانان تأیید می‌کند.</span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim</strong> The present study aimed to conduct a multilevel analysis of individual and social factors associated with social interest among Iranian adolescents from different ethnic groups (Fars, Kurd, and Turk). The individual-level variables were parenting styles, self-efficacy, and basic psychological needs, while social-level variables included provincial human development indicators (life expectancy, education, and per capita income).<br> <strong>Research Methods</strong> This is a correlational study using multilevel modeling. The participants were 600 adolescents &nbsp;aged 15-17 living in Tabriz, Tehran, and Sanandaj cities, which are for the Fars, Turk, and Kurd ethnic groups, respectively. They were selected via convenience sampling. They completed Schaefer&rsquo;s Parenting Style Questionnaire, Sherer et al.&rsquo;s General Self-Efficacy Scale (GSES), Crandall&rsquo;s Social Interest Questionnaire, &nbsp;and Gagn&eacute;, Deci, and Ryan&rsquo;s Basic Psychological Needs Scale (BPNS). The data related to human development indicators were obtained from the Iranian Statistical Organization. Data analyses were conducted using SPSS, software, version 23, JASP, version 0.96.0 and AMOS version 24.<br> <strong>Results </strong>Of 600 participants, 592 completed the questionnaires. Self-efficacy did not have a significant direct effect on social interest (P>0.05). In contrast, parenting styles significantly predicted social interest (P<0.05). At the social level, differences in human development indicators across ethnic groups were significant (P<0.05). The interaction effect of self-efficacy and human development index (P<0.05) and the interaction effect of parenting style and human development index (P<0.05) on social interest were significant. However, the interaction effect of basic psychological needs and the human development index was not significant. The final model demonstrated good fit across all three ethnic groups.<br> <strong>Conclusion </strong>The social interest among Iranian adolescents is simultaneously influenced by individual and social factors, reflecting its cross cultural nature. Parenting style is the most important individual predictor of social interest, while the human development index was a significant social predictor. This suggests an effective strategy for promoting mental health, social cohesion, and social capital at both individual and collective levels. The findings confirm the importance of a multilevel approach in analyzing adolescents&rsquo; social behaviors.<br> &nbsp;</div> قومیت, علاقه اجتماعی, رشد انسانی, فرزندپروری, خودکارآمدی, نوجوانان Ethnicity, Social interest, Human development, Parenting, Self-efficacy, Adolescents 78 95 http://jeche.ir/browse.php?a_code=A-10-452-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Azizi ندا عزیزی neda.azizi7008@iau.ac.ir 10031947532846005216 0009-0004-6387-8651 No Department of Educational Psychology, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Ahmad Baseri احمد باصری ahmadbas@gmail.com 10031947532846005217 10031947532846005217 Yes Department of Psychology, Faculty of Social and Cultural Sciences, Imam Hossein University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و فرهنگی، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران. Khadijeh Abolmaali Al-Husseini خدیجه ابوالمعالی الحسینی Kh.abolmaali@iau.ac.ir 10031947532846005218 10031947532846005218 No Department of Educational Psychology, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.