فصلنامه سلامت و آموزش

زمینه‭ ‬و‭ ‬هدف‭ ‬مشکلات‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬حیطه‭ ‬افکار‭ ‬و‭ ‬رفتار‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬روحی‭ ‬که‭ ‬اکثر‭ ‬آنان‭ ‬در‭ ‬زندگی‭ ‬روزمره‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬روبه‌رو‭ ‬هستند،‭ ‬لزوم‭ ‬پژوهش‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬حیطه‭ ‬را‭ ‬روشن‭ ‬می‌کند.‭ ‬هدف‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬پژوهش‭ ‬مقایسه‭ ‬اثربخشی‭ ‬رویکرد‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬طرح‌واره‌درمانی‭ ‬بر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬ازسانحه،‭ ‬ترومای‌پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکارخودکشی‭ ‬در‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬بود‭.‬

روش‭ ‬پژوهش‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مطالعه‭ ‬نیمه‌آزمایشی‭ ‬تعداد60‭ ‬ نوجوانان‭ ‬آزاردیده‭ ‬جنسی‭ ‬از‭ ‬شهرهای‭ ‬تهران،‭ ‬تبریز‭ ‬و‭ ‬ایلام‭ ‬به‭ ‬روش‭ ‬نمونه‌گیری‭ ‬هدفمند‭ ‬انتخاب‭ ‬و‭ ‬به‌صورت‭ ‬تصادفی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬گروه‭ ‬مداخله‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬جایگزین‭ ‬شدند.‭ ‬برای‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬داده‌ها‭ ‬از‭ ‬پرسش‌نامه‭ ‬ترومای‭ ‬دوره‭ ‬کودکی،‭ ‬فرم‭ ‬مصاحبه‭ ‬اختلالات‭ ‬شخصیت‭ ‬و‭ ‬پرسش‌نامه‭ ‬خودکشی‭ ‬استفاده‌شد.‭ ‬جلسات‭ ‬مداخله‭ ‬گروه‭ ‬طرح‌واره‌درمانی‭ ‬و‭ ‬جلسات‭ ‬درمانی‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬برای‭ ‬گروه‌های‭ ‬آزمایش‭ ‬اجرا‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬گروه‌کنترل‭ ‬در‭ ‬لیست‭ ‬انتظار‭ ‬قرار‭ ‬گرفت.‭ ‬برای‭ ‬تحلیل‭ ‬داده‌های‭ ‬پژوهش‭ ‬از‭ ‬نرم‌افزارSPSS ‭ ‬نسخه‭ ‬26‭ ‬و‭ ‬تحلیل‭ ‬کوواریانس،‭ ‬واریانس‭ ‬و‭ ‬آزمون‭ ‬تی‭ ‬مستقل‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭.‬

یافته‌ها‭ ‬نتایج‭ ‬حاکی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬بین‭ ‬مداخله‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬طرح‌واره‭ ‬درمانی‭ ‬و‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬در‭ ‬پس‌آزمون‭ ‬متغیر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬تفاوت‭ ‬معنی‌داری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬اندازه‭ ‬اثر‭ ‬برای‭ ‬متغیر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬گروه‭ ‬مداخله‭ ‬اول‭ ‬و‭ ‬دوم‭ ‬و‭ ‬گروه‭ ‬کنترل‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬85/‬1،‭ ‬55‭/‬3‭ ‬و‭ ‬66‭/‬6‭ ‬درصد‭ ‬است‭. ‬

نتیجه‌گیری‭ ‬نتایج‭ ‬مطالعه‭ ‬حاضر‭ ‬نشان‭ ‬داد‭ ‬به‌ترتیب‭ ‬ابتدا‭ ‬رویکرد‭ ‬هیجان‌مدار‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬طرح‌واره‭ ‬درمانی‭ ‬بر‭ ‬اختلال‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬سانحه،‭ ‬ترومای‭ ‬پیچیده‭ ‬و‭ ‬افکار‭ ‬خودکشی‭ ‬در‭ ‬نوجوانان‭ ‬آسیب‌دیده‭ ‬جنسی‭ ‬‌مؤثر‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬می‌توان‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬به‌عنوان‭ ‬روشی‭ ‬مؤثر‭ ‬بهره‭ ‬‌برد‭.‬