1- گروه آموزشی علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و هنر، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران
2- گروه علوم ارتباطات و مدیریت کسب و کار، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان ، ایران
چکیده: (44 مشاهده)
زمینه و هدف: رسانههای صفحهنمایش بخش جداییناپذیر از زندگی روزمره کودکان شدهاند. والدین بهویژه در شرایط شغلی و خانوادگی متفاوت، از این رسانهها بهعنوان استراتژی مقابلهای مسئلهمحور برای آرامسازی کودک، کاهش کج خلقیها، پرکردن اوقات فراغت و مدیریت مشغله استفاده میکنند. هدف این پژوهش واکاوی تجربه زیسته والدین از تربیت دیجیتالی کودک در مواجهه با رسانههای صفحهنمایش و شناسایی ابعاد و چالشهای تربیت دیجیتال در بستر خانواده است.
روش پژوهش: پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی کلایزی انجام شد. مشارکت کنندگان 15 نفر ازوالدین دارای کودک صفرتا 7سال بودند که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و سپس با کدگذاری و تحلیل مضمون استخراج شدند.
یافته ها: نتایج نشان دادکه مادربزرگها و پرستاران نقش پررنگی در تسهیل دسترسی کودک به رسانه دارند و صفحهنمایش بهمثابه «گهواره دیجیتال» برای آنها عمل میکند. مضامین اصلی به دست آمده از پژوهش شامل: چالشهای تربیت دیجیتال، نگرشهای والدین دیجیتالی، گهواره دیجیتالی، کودک آموزگار دیجیتال، والدین دیجیتالی شده، سبکهای تربیت دیجیتالی؛ نشان میدهد که تربیت رسانهای تحتتأثیر همزمان شرایط خانوادگی، نگرش والدین و تسهیلگران بیننسلی شکل میگیرد.
نتیجه گیری: والدین نگرشهای دوگانهای نسبت به رسانه داشتند؛ برخی آن را فرصتی برای یادگیری و سرگرمی معرفی کردند، در حالی که برخی دیگر به پیامدهایی مانند اعتیاد رسانهای، انزوا و ضعف مهارتهای اجتماعی اشاره داشتند. تجربه «دیجیتالیشدن والدین» نیز احساس عقبماندگی در برابر فرزندان و شکاف نسلی آشکاری را بیان میکرد. مفاهیم «گهواره دیجیتال» و «کودک آموزگار دیجیتال» نیز به ترتیب به کارکرد رسانه در آرامسازی کودک و موقعیتهایی که کودکان نقش معلم فناوری را ایفا میکردند اشاره داشت.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1404/7/10 | پذیرش: 1404/10/13 | انتشار: 1404/10/13