1- گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی میبد، یزد، ایران.
2- گروه علوم ارتباطات، دانشکده بازار وکسب وکار، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
چکیده: (166 مشاهده)
زمینه و هدف رسانههای صفحهنمایش بخش جداییناپذیر از زندگی روزمره کودکان شدهاند. والدین بهویژه در شرایط شغلی و خانوادگی متفاوت، از این رسانهها بهعنوان استراتژی مقابلهای مسئلهمحور برای آرامسازی کودک، کاهش کج خلقیها، پرکردن اوقات فراغت و مدیریت مشغله استفاده میکنند. هدف این پژوهش واکاوی تجربه زیسته والدین از تربیت دیجیتالی کودک در مواجهه با رسانههای صفحهنمایش و شناسایی ابعاد و چالشهای تربیت دیجیتال در بستر خانواده است.
روش پژوهش پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی کلایزی انجام شد. مشارکتکنندگان 15 نفر ازوالدین دارای کودک (0) (7) سال ساکن شهر یزد بودند که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و سپس با کدگذاری و تحلیل مضمون استخراج شدند.
یافتهها نتایج نشان داد مادربزرگها و پرستاران نقش پررنگی در تسهیل دسترسی کودک به رسانه دارند و صفحهنمایش بهمثابه «گهواره دیجیتال» برای آنها عمل میکند. مضامین اصلی بهدستآمده از پژوهش شامل چالشهای تربیت دیجیتال، نگرشهای والدین دیجیتالی، گهواره دیجیتالی، کودک آموزگار دیجیتال، والدین دیجیتالیشده و سبکهای تربیت دیجیتالی نشان میدهد تربیت رسانهای تحتتأثیر همزمان شرایط خانوادگی، نگرش والدین و تسهیلگران بیننسلی شکل میگیرد.
نتیجهگیری والدین نگرشهای دوگانهای نسبت به رسانه داشتند؛ برخی آن را فرصتی برای یادگیری و سرگرمی معرفی کردند، درحالیکه برخی دیگر به پیامدهایی مانند اعتیاد رسانهای، انزوا و ضعف مهارتهای اجتماعی اشاره داشتند. تجربه «دیجیتالیشدن والدین» نیز احساس عقبماندگی در برابر فرزندان و شکاف نسلی آشکاری را بیان میکرد. مفاهیم «گهواره دیجیتال» و «کودک آموزگار دیجیتال» نیز بهترتیب به کارکرد رسانه در آرامسازی کودک و موقعیتهایی که کودکان نقش معلم فناوری را ایفا میکردند اشاره داشت.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1404/7/10 | پذیرش: 1404/10/13 | انتشار: 1404/10/13