Ethics code: IR.IAU.ZAH.REC.1404.113
Mahmoudzehi M, Kahrazei F.
(2026). Comparison of the Effectiveness of Habit Reversal Techniques and Stimulus-Response Therapy Based on Depriving Stimuli on Self-Esteem of Street Children. Journal of Childhood Health and Education. 7(2), doi:10.32598/JECHE.7.2.426.2
URL: http://jeche.ir/article-1-422-fa.html
1- گروه روان شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
2- گروه روانشناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
3- دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده: (17 مشاهده)
زمینه و هدف: کودکان خیابانی به دلیل مواجهه مستمر با آسیبهای اجتماعی، محرومیتهای عاطفی و بیثباتی محیطی، در معرض آسیبهای روانشناختی شدیدی قرار دارند که یکی از بارزترین آنها، آسیب به ساختار خودپنداره است.پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه اثربخشی فنون وارونهسازی عادت و طرحوارهدرمانی مبتنی بر محرومیت هیجان بر خودپنداره کودکانخیابانی بود.
روش پژوهش: طرح پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ پژوهش را تمامی کودکانخیابانی 7 تا 11 سالۀ شهر زاهدان در سال 1404 تشکیل دادند که از بین آنها تعداد 60 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی ساده در دو گروه مداخله و یک گواه جایگزین شدند. گروه مداخلۀ اول فنون وراونه سازی عادت را در قالب 8جلسه و گروه مداخلۀ دوم طرحوارهدرمانی مبتنی بر محرومیت هیجان را در قالب 8 جلسه، هرهفته 1جلسۀ 90دقیقه دریافتکردند و گروه کنترل تا پایان جلسات مداخلهای دریافت نکرد. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامۀ خود پنداره کودکان پیرز-هریس(1969) بود. برای تحلیل داده های پژوهش از تحلیل کوواریانس و واریانس در نرم افزار SPSS26 استفاده شد.
یافتهها: نتایج حاکی از آن بود که تفاوت معنیداری بین دو گروه آزمایش و کنترل در متغیر خودپنداره وجود دارد. میانگین پسآزمون گروه آزمایش فنون وارونهسازی عادت در متغیر خودپنداره بیشتر از میانگین گروه طرحوارهدرمانی مبتنی بر محرومیت هیجان است (82/73F= ).
نتیجهگیری: با توجه به یافته های پژوهش با شناسایی و مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی فنون وارونهسازی عادت و طرحوارهدرمانی مبتنی بر محرومیت هیجان متفاوت میتوان مؤثرترین شیوه را برای بهبود خودپنداره در کودکان خیابانی تعیین کرد و گامی در جهت بهبود سازگاری روانی–اجتماعی آنان برداشت.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/2/22 | پذیرش: 1405/4/10 | انتشار: 1405/4/10